Yem, un ve gıda üretimi yönetim raporlaması açısından diğer imalattan üç yerde ayrılır: maliyetin büyük kısmı hammaddedir ve fiyatı aydan aya oynar; satış tonla ve çuvalla, bazı ürünler adetle yapılır; işletme çoğu zaman tek şirket değil, birbirine mal satan bir gruptur. Genel amaçlı ERP raporları bu üçünü görmez. opqora'nın ekranları tam bu üç kırılmadan, sektörün içinden doğdu; kurucusu yirmi yılı aşkın süredir bu üretimi yönetiyor.
Yem ve un fabrikası yöneticisinin üç sorusu nedir?
- Hangi bayi gerçekten kazandırıyor? Cari bakiyesi en yüksek bayi en değerli sanılır; oysa başlık iskontosu, vade ve ton başına marj başka bir sıralama verir. Bayi kârlılık analizi bunu cari hesaptan değil, satış faturasından kurar.
- Nakit kaç hafta yetiyor? Hammadde büyük partiyle ve kısa vadeyle alınır; satış uzun vadeyle ve çekle yapılır. 13 haftalık nakit akışı vadeyi ödeme planından okur, en düşük haftayı önceden gösterir.
- Bir ton bu ay kaça mal oldu? Muhasebe yıl ortalaması fiyatla dönem sonunda söyler; yönetici bu ay ister. Gerçek maliyet analizi hammadde fiyatını satın alma faturasından ay bazında, tüketimi üretim otomasyonu ve sayımdan okur.
Bu sektörde raporlama neden farklıdır?
- Tonaj ve çuval birimleri. Aynı ürün 25 kg çuval, 50 kg çuval, big-bag ve dökme satılır; Logo'da her biri ayrı stok kartı ya da birim olabilir. Ciro, marj ve tüketim tek birime, tona çevrilmeden kıyaslanamaz. Ürün kârlılığı ise çuval başına sorulur.
- İskonto kademeleri. Bayi iskontosu satırda, fatura başlığında ya da dönem sonu ciro primi olarak verilir. Yalnız satırı okuyan rapor bayiye verilen gerçek indirimi düşük gösterir; opqora satır ve başlık iskontosunu birlikte okur.
- Bayi ağı ve vade. Satışın çoğu bayi ve fırın ağından geçer; vade uzun, tahsilat çek ve senetle. Vadeyi "fatura + 30 gün" varsayımıyla değil ödeme planından okumak gerekir.
- Hammadde fiyat dalgalanması. Mısır, soya, buğday fiyatı hasat, kur ve ithalatla aydan aya değişir. Fiyatı stok kartı ortalamasından okuyan maliyet aylarca geriden gelir; opqora o ayın satın alma faturasını okur ve maliyet eklentisini (ton başına satış fiyatı − ton başına hammadde maliyeti) aynı ay gösterir.
- Sayım ve otomasyon mutabakatı. Üretim otomasyonu (MOST gibi) her partiyi kaydeder; Logo'ya sarf fişi aktarımı elle ve çoğu zaman eksik yapılır. Tonaj ve tüketim otomasyondan ve dönem sayımından okunur, Logo ile mutabakata sokulur; farklar gizlenmez, ay ay listelenir.
- Çok firmalı gruplar. Yem bir Logo firmasında, un başka bir firmada, kümes ana firmanın içinde ayrı carilerle. Yönetici iş kolunu seçer (yem, un, kümes ya da hepsi); yem ve un ton, yumurta adet birimiyle okunur.
Hangi iş kolu, hangi birim, hangi ekran?
| İş kolu | Birim | Yöneticinin sorusu | Ekran |
|---|---|---|---|
| Karma yem | Ton; çuval ve dökme tona çevrilir | Bu ay ton başına hammadde maliyeti ve maliyet eklentisi ne? Hangi çuval fiyat listesinin altında kaldı? | Gerçek maliyet; haftalık rasyon ve ürün / çuval kârlılığı |
| Karma yem · bayi | Ton, bayi kırılımında | Hangi bayi ton başına ne marj bırakıyor? Başlık iskontosu kimde yüksek? | Bayi kârlılığı; faturadan, cari kıyasıyla |
| Un | Ton; 50 kg çuval | Fırın ve bayi vadesi nakdi hangi hafta sıkıştırıyor? Bayi marjı ton başına ne? | 13 haftalık nakit akışı; bayi kârlılığı |
| Kümes / yumurta | Adet | Yumurta iş kolu tek başına ne gösteriyor? Kümese giden yem satış mı, iç transfer mi? | İş kolu seçimi (kümes); adet birimiyle ciro, grup içi sevk satıştan ayrı |
| Grup (hepsi) | İş kolu bazında ton / adet | Bugün grupta kritik başlık ne? Nakit, gecikme, maliyet? | Günlük özet; Üst Yönetici personası; iş kolu seçici "hepsi" |
Çok firmalı grupta iş kolunu nasıl seçersiniz?
opqora'da bir kiracı birden fazla Logo firma kodu ve dönem tanımlar; her biri ekranlarda bir iş kolu olarak seçilir ve birimi ayrı verilir. Yem fabrikası tonla, un fabrikası tonla, kümes adetle okunur. Yönetici günlük özeti grup toplamında görür, tek tıkla iş koluna iner. Kümese giden yem gibi grup içi sevkler cari hareket olarak görünse de satış sayılmaz; kârlılık faturadan hesaplandığı için ciro ve bayi hacmi şişmez. Teknik ayrıntı Logo entegrasyon sayfasında.
Hammadde fiyatı oynadığında ne görürsünüz?
Fiyat değişimi üç ekranda ardışık görünür. Önce hammadde ₺/ton o ayın satın alma faturasından yükselir. Aynı ay maliyet eklentisi daralır; satış fiyatı henüz değişmediyse ürün ve çuval kârlılık tablosunda fiyat listesinin altına düşen ürünler işaretlenir. Birkaç hafta sonra 13 haftalık nakit akışında hammadde ödemesi tedarikçi vadesiyle çıkış olarak düşer. Yönetici fiyat listesini bu sırayla, net kârın düştüğünü görmeden önce düzeltir.
Kurucu bu sektörden mi?
Evet. opqora'yı kuran kişi yirmi yılı aşkın süredir yem, un ve gıda üretimini yönetiyor ve ürünü kendi yönettiği sahada kullanıyor. Ekranlardaki her kural (hammadde fiyatını faturadan okumak, otomasyon ve sayımı Logo ile mutabakata sokmak, iç transferi satıştan ayırmak, farkı gizlememek) bir toplantıda yanlış rakamla karar verilmesinden sonra yazıldı. Kurucu ve yaklaşım hakkımızda sayfasında; kurulum adımları nasıl çalışır sayfasında.
Kısaca
Hammadde ₺/ton satın alma faturasından, ay bazında. Tonaj ve tüketim otomasyon + sayım, Logo ile mutabakat; farklar listelenir. Her ürün tona çevrilir, kârlılık çuval başına; yumurta adet. Yem + un + kümes tek kiracıda iş kolu olarak; iç transfer satış sayılmaz. Bayi kârlılığı faturadan, vade ödeme planından. Logo Tiger / GO; Netsis yol haritasında.