Logo Tiger'da bayi bazlı kârlılık raporu nasıl alınır?

Logo Tiger ya da Logo GO'da "hangi bayi bize gerçekten kazandırıyor" sorusunun cevabı tek bir standart raporda yoktur. Cari satış raporu ciroyu, cari ekstre bakiyeyi verir; ikisi de iskonto, nakliye, prim ve vade maliyeti düşüldükten sonra bayinin ne bıraktığını söylemez. Bayi bazlı kârlılık raporu, satış faturasından alınan net satışın bu dört kalemle aynı satırda birleştirilmesiyle çıkar. Bu yazı, patron ya da mali müşavir olarak bunu Logo'dan dışa aktarıp Excel'de nasıl kuracağınızı anlatır; sonunda ücretsiz bir şablon var.

Logo'nun standart raporları nereye kadar götürür?

İki rapor sizi yolun yarısına getirir:

• Cari satış raporu. Dönem içinde her cariye kesilen satış faturalarının toplamını verir. Ciro sıralaması için yeterlidir; bayinin aldığı iskontoyu ve tonajı yan yana koymaz, nakliye ya da vade maliyeti diye bir kolonu yoktur.
• Cari ekstre ve bakiye. Bayinin size ne kadar borçlu olduğunu, hangi tarihte ne ödediğini doğru gösterir. Mutabakat ve tahsilat takibi için birinci kaynaktır; ama bir bakiye kaydıdır, kâr kaydı değil.

Durdukları yer aynıdır: Logo, her cari için satış ve bakiyeyi verir; iskonto, nakliye ve gecikme maliyeti sonrası bayi katkısını vermez. Çünkü bu rakam üç ayrı yerdeki bilginin birleşmesini ister: fatura başlığı, ürün satırındaki miktar ve ödeme planındaki gerçek vade. Bunları bir araya getirmek sizin işiniz olur. Bu, Logo'nun eksiği değil, muhasebe programının işi olmamasıdır: ERP belgeyi kaydeder; belgeden kâr sorusu çıkarmak ayrı bir katmandır. Mali müşavirinizden ya da Logo bayinizden "bayi kârlılık raporu" istediğinizde çoğu zaman cari satış raporunun bir uzantısını alırsınız; iskonto ve vade maliyeti yine dışarıda kalır.

Logo Tiger ve GO, MS SQL üzerinde çalışır; satış faturaları fatura tablosunda (INVOICE), satırları fatura satırı tablosunda (STLINE), ödeme planı satırları ise faturaya bağlı ödeme tablosunda (PAYTRANS) durur. Bu üç kaynağı bilmek, raporu yazdıracağınız kişiye ne isteyeceğinizi söylemek için yeterlidir; sorgu yazmanız gerekmez.

Bayi kârlılığının 5 bileşeni nedir?

1. Net satış, faturadan. Yalnız satış faturaları; iade ve iptal düşülmüş. Cari hareket toplamı değil.
2. İskonto, fatura başlığından. Logo'da başlık iskontosu, faturanın brüt toplamı ile toplam iskonto arasındaki farktır. Satır iskontoları fatura toplamının içinde zaten düşülmüştür; ikisini toplamak çift sayar. Bayiye verilen gerçek indirim oranı, toplam iskontonun brüt satışa bölünmesidir.
3. Tonaj. Fatura satırındaki miktar, ürün biriminden tona çevrilmiş. Yem, un ve gıdada "ton başına" bakmadan bayi kıyaslanamaz: iki bayinin cirosu aynıyken biri yarı tonajla aynı parayı bırakıyor olabilir.
4. Nakliye, prim ve vade maliyeti. Fatura dışında kalan ama bayiye özgü üç maliyet: sevkiyat başına ya da ton başına nakliye, yıl sonu ya da ciro primi ve paranın bekleme maliyeti. Vade maliyeti basitçe net satış × yıllık finansman maliyeti × vade gün ÷ 365 olarak hesaplanır; her kalemin formülünü ve üç bayilik adım adım örneği hesaplama mantığı yazısında anlattık.
5. Ödeme davranışı. Vade, bayinin ne zaman ödemesi gerektiğini söyler; ne zaman ödediğini değil. Logo'da faturanın gerçek vadesi ödeme planı satırlarında (PAYTRANS) durur; "fatura tarihi + 30 gün" varsayımı taksitli ve özel vadeli faturalarda yanıltır. Fiilen kaç günde ödediğini biliyorsanız vade maliyetinde onu kullanın.

Ürün maliyeti bu listede yok; bilerek. Bayi kıyasında ürün karması benzerse ürün maliyeti sıralamayı değiştirmez, iskonto ve vade değiştirir. Ürün maliyetini ayrıca gerçek maliyet analizinde ele alıyoruz.

Excel'e alıp nasıl birleştirirsiniz?

Adımlar Logo'dan üç dışa aktarım ve bir şablondan ibarettir:

1. Satış faturalarını dışa aktarın. Dönem seçin; her fatura için fatura no, tarih, cari kod ve ünvan, brüt toplam, toplam iskonto ve net tutar. İade faturaları eksi işaretli olarak listede kalsın. Cari kartındaki özel kod alanları (SPECODE) çoğu firmada satış temsilcisi ya da bölge için kullanılır; bu alanı da alın, bayileri bölgeye göre toplarken işe yarar.
2. Tonajı ekleyin. Fatura satırlarından ürün miktarını, birimini ve ürün başına kg bilgisini alın; faturaya toplanmış kg tonajı yazın. Çuval ve adet birimlerini kg'ye çevirmeden toplamayın.
3. Vadeyi ödeme planından alın. Her faturanın ödeme planındaki vade tarihini fatura tarihinden düşerek vade gününü bulun. Taksitli faturada ağırlıklı ortalama vade alın.
4. Bayi başına ek maliyeti yazın. Nakliye ₺/ton, prim (₺/ton ya da ciro yüzdesi) ve yıllık finansman maliyeti. Bu üçü Logo'da yoktur; satış ve finans bilir.
5. Şablona yapıştırın. "Girdi — Faturalar" ve "Girdi — Ek maliyet" sayfalarını doldurun; "Bayi Kârlılığı" sayfası her bayiyi SUMIFS ile toplar, iskonto yüzdesini, ton başına net satışı, nakliye, prim ve vade maliyetini düşer, katkıyı ve ton başına katkıyı hesaplayıp sıralar.
6. Ton başına katkıya bakın, ciroya değil. Ciro sıralaması ile ton başına katkı sıralaması birbirinden ayrıldığı yer, konuşulacak bayidir. Dönemi en az bir çeyrek tutun; tek ayda büyük bir sevkiyat ya da bir iade sıralamayı tek başına değiştirir.

İlk seferde bir gün ayırın; asıl zaman vade ve tonaj kolonlarını doğru almaya gider. Sonraki aylarda aynı dışa aktarımı tekrarlayıp yapıştırmak bir saatlik iştir.

Dışa aktarımda en çok takılınan yer genellikle vadedir: ödeme planındaki tarih bayiye tanınan vadeyi gösterir, bayinin gerçekten ödediği günü değil. İkisi ayrı kolonlarda tutulmadığında vade maliyeti ya hiç görünmez ya da olduğundan küçük görünür. Gerçek tahsil gününü Logo'nun borç kapama bağından nasıl alacağınızı gerçek vadeye göre alacak yaşlandırma yazısında adım adım anlattık.

Sık yapılan 4 hata

1. Ciroyu cari hareketten almak. Cari hareketler (CLFLINE) iç sevk, virman, mahsup ve düzeltme kayıtlarını da içerir. Bakiye ve mutabakat için doğru, ciro için yanlış kaynaktır. En büyük cari hacmi her zaman en büyük bayi değildir; bazen en çok virman gören hesaptır.
2. Satır ve başlık iskontosunu üst üste toplamak. Satır iskontosu fatura toplamının içindedir; başlık iskontosu ayrıca düşülür. İkisini toplayan tablo bayiye verilen indirimi olduğundan büyük gösterir ve yanlış bayiyle iskonto pazarlığı açtırır.
3. İç sevk carisini bayi saymak. Grup içi şirketlere, kendi kümes ya da şubelerinize yapılan sevkler çoğu firmada iç cari hesaplarla (örneğin 333 ile başlayan hesaplar) izlenir. Bunlar fatura kesilse bile bayi değildir; listeden çıkarılmazsa "en kârlı bayi" olarak en üste çıkarlar.
4. Tonajı adetle karıştırmak. Aynı listede çuval, adet ve kg birlikte varsa toplam tonaj anlamsızlaşır. Yumurta gibi adetle satılan ürünleri ton başına tabloya sokmayın; yem ve un için kg'ye çevirip toplayın.

Temsilî örnek: tablo neye benzer?

Rakamlar hiçbir gerçek şirkete ait değildir; şablondaki gri "ÖRNEK" satırlarıyla aynıdır. Okuma: A ciroda ve toplam katkıda birinci, ton başına katkıda ikinci; B en düşük iskonto ve en kısa vadeyle ton başına en çok bırakan bayi; C hem yüksek iskonto hem uzun vade hem uzak bölge ile ton başına en az bırakan. Konuşulacak bayi C'dir; A ile konuşulacak şey ise tonaj değil vadedir.

İskonto ile vade aynı masada konuşulduğunda pazarlığın dili değişir: bayi için iskonto görünen, vade görünmeyen bir kazançtır. Ton başına kalan katkı ikisi birlikte gösterildiğinde "daha çok iskonto" talebi yerini "hangi vadede hangi iskonto" sorusuna bırakır; kararı veren artık tablo olur.

Raporu her ay elle mi yenileyeceğim?

Şablonun kırıldığı yer budur. Faturalar, tonaj ve ödeme planı her ay yeniden dışa aktarılır; bir dönemde bir kolon kayarsa tablo sessizce yanlış hesaplar. Bu yüzden ilk raporu şablonla kurup mantığı doğrulamak, sonra aynı hesabı Logo'ya bağlı bir araca bırakmak makul bir sıradır. Kârlı görünen bayinin nakde ne zaman döndüğünü de görmek isterseniz aynı fatura ve ödeme planı verisi 13 haftalık nakit akış tablosunu besler.

opqora bunu nasıl yapar?

opqora, Logo Tiger / GO veritabanına salt-okunur köprüyle bağlanır; satış faturalarını satır düzeyinde okur, başlık iskontosunu satırlara dağıtır, ürün birimini tona çevirir, ödeme planındaki gerçek vadeyi ve gerçekleşen tahsilat tarihini yan yana koyar. Her bayi satırının altında hangi faturaların hangi iskonto ve tonajla toplandığı listelenir; şüphelenilen kalem fatura numarasına kadar izlenip Logo'da açılır. Referans bayi seçip diğerlerini iskonto farkı ve ton başına katkı farkına göre kıyaslayabilirsiniz. Ayrıntı bayi kârlılık analizi sayfasında; Logo'da neyin okunduğu Logo entegrasyonu sayfasında. Önce kendi elinizle kurmak isterseniz aşağıdaki şablon bunun içindir.